Y Diarebion Camberaëc

Y Diarebion Camberaëc.

AByli pop peth ae boddlono Abyl i pawp i gydradd Achos bychan i daw blinder Achos eb achos o honaw Achwyn rac achwyn racddo A achwyno eb achos, gwneler achos iddo Achwanekit mefyl mowrair Achub maes mawr a drygvarch Adwyth dirait eb achos▪ Adail dedwydd yn ddiddos Adnau kehyryn gan gath Adwaen mab ae lluwch ac nid adwaen aei car Adwyoc cae anhwsmon Adiuar cupydd am draul▪ Aduyd pop hir tristwch Addaw mawr, a rodd vechan Addaw maen, addaw map Addaw wec a wna ynfyd yn llawen Addewit gwraic, odit yw Addas i bawp i gydradd Adduc yr hydd ir maes mawr A ddiscych ith vap ddywsul, ef ai cais ddywllun Addef, a dau▪ Addued angau i hen Addunet herwr, hirnos Aeli chware, gaded i groen gartref Ael i ddadlau eb neges, a ddaw a neges adref. Aerwy kynn buwch. Afiach pop trwm galon Afieithus pop mamaeth Afiauar pop taweder Aflwyddianus pop diriait Afleduais pop gwyllt Aflan dwylaw diawgswrth Aflan genau anudonol Afrwydd pop dyris A vo amyl i vara, dan gany aed i laetha A vo amyl ei veibion, bid wac i goluddion. A vo amyl i vel, rroed yn ei ywd A vo trechaf, treisiet A vo nesaf ir ecclwys, pellafo ywrth paradwys. A vo da gan Ddew ys dir A vo marw ny'ochelir A vo marw er bygwth a baw yr anrreger A vynno clod, bid varw A vynno Dew, a vydd Affol, nyd doeth ymryson— A gwyno kwyn by chan, kwyn mawr a ddarogan. A gatwer, a gair wrth rait A grea'r bran vawr, a grea'r vran vechan. A gymero dysc, catwet A gynuller ar gefyn march malen, dan ei dor ydd a Alygrodd Dew, a lygrodd dyn. Allan o olwc, allan o veddwl. Ameu pop annwybot. Amrafaelus pop ymladdgar Amgeledd y ki am y cwd halen Am gwimp hen, y chwardd gweng was. Amod a dyr deuod Amod ad dyr kyfreith Amcana vydd can bawb Am caroi, caret vy-ci Amaerwy diriait, dryc anian Amlwc pawp bai, lle ny charer Amlaf yw'rcwrwf tra hitler Ambraint, pop tor deuot Amparat pop anallu Amheuthun pop dieithrvwyt Amser ys ydd i bop peth Amser i vwyt, amser i lochwyt Aanraith gustuddiwyd tayoc yn hy i gylydd Anafus pop drygvoesawc Annoc dy ci, ac na ret canto Annoc ci y cell egoret Anhydyn pop afrywyoc Anhappus pop trwch Anhael pop cupydd 〈1 page missing〉

Dewys or ddwy vachddu hwch *Dibech vywyd, gwyn ei vyd Dygistudd deurudd dagrau Digon o grwth a' thelyn Digon yw digon o fficus Diglod pop anhawddgar Diffaith llyffant dan rew Dyencid rywan o lid ry gadarn Dirait a gascl ir dedwydd Diraid a gabyl ei oreu Dirmycker, ny weler Dysymwth vydd dryglaw amwyll Dlet ar pawp ei addaw Drwc vn, drwc arall Drwc pawp oei wybot Drwc llys ny ater, ond à ohodder Drwc y ffordd nid eler iddi onid vnwaith Drwc yw drigwas, gwaeth yw bot ebddo Drwc pechat, oei ddylyn Drwc yw drwc, gwaeth yw'r gwaethaf Drwc wrth dranoeth Drygwaith, dwywaith i gwanait Drud a ddyly doeth ei ostwng Drych i ddyn ei, gydymaith Drythyllwch, drwc ei ddichaen Drythyll pop dirait Dod venthic i noeth, nis cai dranoeth Doeth dyn, tra dawo Doeth a dwyllir deirgweith, ny thwyllir drud ond vnwaith Dotiedic pop anghofus Dogyn sydd ar pop peth Dolurus calon avalvawr Dew a byrth i vusgrell Dew a varn: dyn a levair Dew a rannodd, nef a gafodd Dew a rann yr anwyd, val y rhan y dillat Dew cadarn a varn pop iawn Dygas waith erlyn Dygyn dyn o garchar Dykid Dew da o law Dyker, ni weler ei ran Dysc dedwydd a gair, dysc ddiriaid a gwiail. Dyweddi o agos, galanas o pell Dyryssus y garthen Dyscy gradd i henvarch Da y. w Dew, a hir yw byth

EHeng ywr byd i bawp Eddunet herwr, hirnos Ef a ddaw haf ir▪ ci coch Ef a ddaw rhew y lyffant Ef aeth hynny ar gyrn a phiben Ef aeth glastwr ynei glusteu Eair dannot yw am vn i vethoedd Ef a chwery i map noeth, ac ny chwery y map newynoc Et a wyr dyn pan el, ac ny wyr pan ddel Ef wyr y cath, pa varyf a lyf Ef vynnei r cath pyscot, ac ny vynnei wlychy ei throet Eiriach law, ae nac eiriach droet Eiriol ni charer, ni chyngan Elas a gauas rybydd, ac ny las ai cymerth Elid yscupor can ddryc dorth Elyd y wrach ir vreu, er ei genau Elid bryd yn ol breuddwyt — Elit gwraic yn ol i henllib Elit ryw, ar barth pau yw Elit llaw can droet Enw eb senw Enwoc meichiad oi voch Enwir, divenwir ei blant Ehegr bydd dryglaw i amwyll Escit drygddin, yn-tuy arall Esmwythafafdim yw methy E volir pawp wrth ei waith Egaiff dyn dysc oei vebyt hyd ei henaint.

FAwd pawp yn ei dal Fol poptlawt Fordd bell i wr o Benilyn▪ Fo rac dicter, ac na ffo rac drwc argwydd Fiaidd pop peth ny, charer

GAdael ynos wethaf yn olaf Gair gwr o castell Gair gwraic val gwynt yn vawadau Gelyni ddyn ei dda Gellwng drygwr i yscupor gwrda Gochel tauern, ac na ochel ildio Goddiweddit hwyr, vuan Goval dyn Dew ei gweryd Gogany'rb wyt a'ei vwyta Golwc Dew ar adyn Golwc serchoc, syberw vydd Golwc y perchen y gynnydd y da Gorau can vy mam i lladd Gorau ywr gwarautra ater Gorau enw, Mi piau. Goreu gwrthwynep, gwrthwy nep tewyn Goreu gwrthwynep ǵwrthwynep kwys Gordmodd bw ar ebol Grawn cupydd, a ys glwth. Gwac tuy, eb vap. Gwae a dro o gluni glun, ac ny beddo peth i hun Gwae a vynn mefyl er pechat Gwae a vo i vefyl yn ei vonwes Gwae a gwadd Deo, ac nis cred Gwae a wyl ei arglwydd beunyd Gwae a wnel da i ddioc Gwae ouerwr yn-cynayaf Gwae a goffo drygair yn ieuank Gwae ieuank a edduno henaint Gwae'r mil ny wyl ei berchen Gwae wr a gaffo dryg wraic Gwaythaf ir yd ryfel teisban Gwaythaf ystor, stor o verch Gwaethwaeth, val map cafr Gwas da a gaiff ei le Gwatwar dydd am waith y nos Gwaith nos, dydd ei dangys Gwayw yn-calon can hiraeth Gwala gweddw gwraic vnben Gweddil map iach Gweddw crefft eb ei dawn Gweddw pwyll eb amynedd Gwelius nid diddolur Gwelet deubeth or vn Gwelet ei clust aei lygat Gwell aros, no mefyl gerddef Gwell am y paret a detwydd, nac am y tan a diriait Gwell bedd na buchedd angheuol Gwel eidion gwerth nac vn pryn Gwell y ddyn y drwc, a wyr na'r drwc ny's gwyr Gwell i wraic y pyscotwr, nac i wraic y gwynvydwr Gwell canhwyr na chan voreu Gwell gochell mefyl na ei ddial Gwell y gwr a ddeuth ympen y vlwyddyn nar gwr ny ddeuth byth Gwell gwae vi, na gwae ni Gwell gwichio or coludd, na chochi or ddeurudd Gwell gwegil car, nac wynep estran Gwell gwr, na gwyr Gwell y tynn gwraic na Raff Gwell hen ddlet na hen'alanas Gwell hir weddtot na drwc wra Gwell carin llys nac aur arvys Gwell kingor hen na ei vaiddy Gwell cl wt na thwll Gwell coginiaeth na brēhinaeth Gwell cupydd, lle bo na hael lle ny bo. Gwell map ieuank doeth na Brenhin hen ynvyd Gwell mayn garw am attalio, na'r maen llyfn am gellingo Gwell, Moes law, na moes vam Gwell marw no mynich ddifrod Gwell naac, no gau addewit Gwell nerth dwywrach nac vn Gwell penloyn yn llaw, na hwyad ynawyr Gwell pren, na din kyhuddgar Gwell rrann Ofn, na ran Karyad Gwell vn gair ym blaen, na dau yn ol Gwell vn keidwad, na dau ymlidiad Gwell vn Hwde, no dau Ti gai. Gwell yehydic gan rat, no llawer ganafrat Gwell yn cyscot y gawnen, nac eb ddim Gwell ym blayn yr Iyrchot, nac ynol yr Hyddot Gwell y wialen a blyco, na hona dorro Gwell yw drigsayr, ua drwg' of Gwell yw drigsaer na drwc daliwr Gwell ywr kia rodio, na'r ci a eisteddo Gwell yw toliaw na huriaw Gwell yw Dew na drwc obaith *Gwell yw Dew yn gar, nallu y ddaiar Gwyrthvawr pop odidoc Gwerthy cic twrch a phryny cic hwch Gwneuthyr deuddrwc or vn Gurthod gohadd, a dyuot i west Gyr vap, cai nac Gyrry bran i geiso tir Gyrry y cyn a gerddo.

HAel Owain o bwrs y wlat Hap Ddew ddewryn Hardd pop new ydd Hanner y wledd, hoffedd yw Hawdd eiriol, ar a agarer Hawdd dangos diraidi gwn Hawdd yf, a wyl ei wely Hawdd yw ofny ofnoc Hawdd yw digio dic Hawdd yw clwyfo claf Hawdd yw doedyt pempthec Hawdd yw tynny cleddyf byr or wain Hawdd yw tynny carrai lydan o groen vn arall Hawdd yw tynny gwaet o grach Hawdd yw cymod lle i bo cariat Hawdd yw cennau tan yn lle tanllwyth Hawdd naw ynghyscot gorwyd Hawdd yw peri y vingam wylo Haws dringo na discin Haws dadleu o goet nag o castell Haws doedyt mynydd, na myned trostaw Haws gan hwyr na chan vore Haws cau a bys nac a dwrn Haws bwrw tuy ylawr naei adeilad Haws twyllo maban, na thwyllo gwrachan Hev Ddew, eb ddim Hen pechat, a wna cywilydd newydd Hen hwyr, hawdd ei 'oddiwes Hen, hawdd i' oruot Heuddy annerch, yw caru Hir amod, ny ddaw yn dda Hir eistedd i' ogan Hir sefyll i drwm Hir long wriaeth i vawdd Hir latrat icroc Hir addewit y nac Hir nych i angan Hir y bydd march bach yn ebol Hir y bidd blewin yn myned yn hin blaidd Hir y bidd yn deric ych drigwr Hir y bidd y mut ym-porth y byddar Hir y biddir yn cnoi tameit chwerw Hir y bidd chwerw hen 'alanas Hir y bydd i gapydd ei gabl Hir weddwdot i vefyl Hir wnnie gan ddiriait Hir hun Uaelgwn yn eglwys Ros Hir hi edau gwraic vusgrell Hir ei gof, ny vynich rydd Hir pop aros Hoff can ynfyd ei glwpa Hoff can pop edyn i lais. Hoff can angenoc i goelio Hoed y din ny chalin y da Hwy yw clod na golud Hwyr o ddial, dial Dew Hwyr y gellir din or diniawed du Hy pawp ar ei vapsant Hy pawp yn absen ofn Hy pop costoc ar i domen ei hun Ach ridd, rryuedd pa gwyn Ir pant y rred y dwfr Iro blonhogen Iawn i pawp i gadw i hun

KAdarnach yw'r edau yn gyfrodedd Kad maly, cad i werth Kauas da; ni chauas drwc Kaledach glew, no maen. Kalon estran, wrth Gymro Kam wrando, a wna cam ddoedyt Kany eb gywydd Kais yn y mwlwc Kais varchoch da dan draeti varch Kaisiet powp dwfr yw long Kaisio swllt yn-gwalfa blaidd Karet drwgch waerkyn ni charer Karet yr afr i mynn, bit e yn dduy bit yn wyn Kas dyn yna, cas Dew vry Kassec cloff, cloff hi ebol Kas gwelet, a geisio Kas gwir, ni charer Kariat a'orchvycapop peth Kas myharen, mieri Kau'r gorlan wedy mynefy deueit allan Kau'r estabyl wedy dwyn y march Kau tin wedy bramy Kefaillt blaidd, bugail diog Keluydd, kelet ei aruaeth Kell arglwydd▪ yw y weilgi Kell hauodwr yw ei vuarth Kenat vut, drut aei cred Kenau milgi'a morwyn, ae macko, ny chaiff ei mwyn Keintiach wedy brawt Kerddodd, a rwymodd Kich wr noc, holoc ei bais Kyd ar ki y cerdd ei gynffon Kimeint ar y werthvit ac art bellen: ne'r cogel Klywir corn, kyn ni weler Kludo heli ir mor Knawd wedy traha, trauc hir Knaifier wedy praidd Knaif Dauad varw Kneuen yn-genau henhwch Knawd o egin meithrin das Knawd aflwydd can ddiriait Knawd anaf ar ddiriait Knawd o beu drythill draha Knawd cyssul dedwydd yn ddoeth Knawd digarad yn llys Knawd wedy traha, tramgwydd Knawd buan o vain Knawd ffo o ffraeth Knawd aelwit ddiffydd, yn diffaith Knawt gwarth o vynech gysswyn Koes yn lle morddwyt Kof a lithr, llythr a geidw Kof gan bawp, a gar Kofl gwas dioc Koffa dy din pan ystrwych Kogor iar yn ydlam Kosp ar ben iar Kosp y llew yw maeddy'r arth Kospi'r arth yn-gwydd y llew Kos din tauot, ef a gach ithddwru. Kraffach na'r euail Krech wen yn genau ynfyd Kol medd y vran, pan gaffo ddigon Krywyn kyn moch, moch a ddamwain Kryd ar hen, angeu ys dir Kryny val y vor wi alen Kwlwm angenoc ar y genioc Kwlwm oedioc a ddetyd Kwymp y gwr yn y Rych Kwymp ar galedlawr Kyd bod da, nid Morda Kyd vwyta a boneddic, ac no chyd chwarau Kyd gwichio y v • nn, hi a ddwc • i llwyth Kydles i bawb, yw glaw ychen Kydkeler nawnos, ny chelir nawmis Kydymdaith can ci, ei losgwrn Kyuathrach i vwyta, kenetl i ymladd. Kyvareddion gwrach, waethwaeth Kyfoed vydd da'a dedwydd Kyuoethoc i werthy, a'thlawt i bryny. Kyfing ac eheng yw dewis Kyvoethoc pop dedwydd Kyffes pop trwydd Kyd ebrwydded vynd ir varchnat, croen yr den a'chroen y ddauat▪ Kynniuer pen, kynniuer synnwyr Kyngor yn ol▪ Kynt y llysc yr odyn na'r yscupor Kynt crupyl na ei was Kynt meddwl na gweithret Kysgy val y pathew Kystal yw march aei varrhw▪erth Kystal kerddet ar draet, a'marchogaeth ffon Kystal Howel a▪ Heilyn Kywir, yn ing y gwelir

LEilailymeit gayaf Lledled rydau: waeth waeth ddeddfen Lladd y gwadn val y bo'r troet Llawen meichiad pan vo gwynt Llawer a ddyfynnwyt, ychydic a ddewiswyt Llawer am hawl vu y dyly. Llawer a weddill o veddwl chw▪annawc Llawer gwir, drwr i ddoedyt Llawer tec drwc ei deunydd Llawer hagr, hygar vydd Llawer or▪ dwfr a heibio eb wybot ir melinydd Llaw map yn llawes ei dat Llaw •••• ddiog 〈◊◊〉 Llaw ••• ws ar waith Llaw pawp ar ei a •• ele Llaw • i bobi golwyth Lle bo y dolur, y bydd y llaw Lle da i bawp, y •• any caret Lles pawp pan veddyger Lletaf vydd y biswelyn oer sathry Llif yn auon, hindda vydd Llon colwyn ar arffet i veistres Llon llygot, lle ny bo cath Llwm tir▪ i poro dauat Llwfr, lladd i gydymaith Llwyt pop heu Llwyt ywr varchnat Llygat Dew ar adyn Llymaf vydd y gwayw oei vlayn Llyma'r maes llyma'r ysgifarnoc

Map eb ddysc, tuy a lysc Magy chwileiyn ymmonwes Mae arhos ir byssen i vot ar y barth. Mae gwehilion ir gwenith Maeddy tulluan wrth y maen Maen, dros iaen Mai oer, a wna yscupor glet Mal angenoceb geinoo Mall dall yn tafly ei ffon Mal dryguoneddic ai vaich Mal dyrnot pen Mal gwaith tros vin yr ellyn Mal cog •• gwraic vusgrell Mal cof gwrach Mal llygoten dan balf y cath Mal llyn melin ar drai Mal llyffant dan yr oc Mal llyffant dan y maen Mal llwynoc am yr ogvaen Mal myn magot Mal rraw ym-misweil Mal ederyn ary gainc Mal y bydd y dyn y bydd ei lwon Mal y ci a'r hwch Mal y moch am y ffawydd Mal yr ap am ei chenau Mal y pysc yn y dwfr Mal yr aran am ri d ••• got • Mal yr hwch dan y vwyall Mal y rhise am y pren Mal y saeth or llinyn Mal y tan ar yr aelwyt Mal y tan yu y carth Mam vechan a ddivanw plant March a syrth o ddyar i bed warcarn March a wyl yr yd ar ni wyl y cae Mawredic, pendeuic castell Mawr yw toreth yr aflwydd Mawrth aladd: Eprill a vling Mefy • ir coc ny lyfe ei law Mefy • ir llygoden vnt wll Melus gair da am a garer Melusaf ywr cic po nesaf ir ascwrn Melus, Moes eto Melus pan gaer, chwerw pan dalir Mi gawn ai ar vy mam, ac ni chawn aei dycei ir llan Mi adwaen iwrch er nas daliwyf Moes poptut, yn ei dut Moliant ▪gwedyr marw Moled pa wp yichyt mal ei caffo Mursen o wr▪ mal o wraic Mwy na'r bel •• n ir humoc Mw yna r'afr er dangos eith •• Mwy na'r regen yn y trych Mwy nag y bydd da blaidd, ny bydd da 'moi iscell Mwylhag wi • ri am y cynarth a 〈◊〉 Myned ar gogr ir afon Mynech eb rait bot ar wall Mynech lydan 〈◊◊〉

NAcholl: dy henford er dy ffordd newydd Na ddeffe 〈◊◊◊〉 cyscy Na 〈◊◊◊◊〉 Na vid dryg wraic, dh gyfrin •• Na 〈◊◊〉 Na vvdd ty vwythus lle galler dy hepcor Na vynych gurlwfr Naill ai llwynoc ai llwyn redyn Natur ir hwch a vydd yny porchell Na wrthot dy barch, pan y cynyker Neges pendeuic yn rrat Nesaf i bawp i nesaf Nes elin nac arddwrn Nes i mi vy-crys na'm pais Nesnes ywr llefain ir dref Ny ad anoeth i'orvot Ny ain deuvras vn vnsach Ny bu rygu, na bai ry gas Ny bu Arthur ond tra vn Ny bydd marw march er vnnos Ny bydd gwr wrth ddim Ny bydd hybarch rry gynefin Ny bydd y dryw, eb eilyw Ny bydd vcheneit eb i deier Ny bydd buddd o ychidic Ny chredir y moel oni weler ei emenydd Ny chlyw wilkyn, beth nys myn Ny chlyw madyn i ddrygsawr ei hun Ny chryn llaw ar vapddysc Ny bydd dial wr diofn Ny bidd dyun dau Gymro Ny bidd y gwan eb ei gadarn Ny bidd mwsogloc maena bynech ys muter Ny char buwch hesb lo Ny chaiff ry anvoddawc rybarch Ny chaiff chwedl, nid el oei duy Ny chair dewis gam, yn ffo Ny chair gan y llwynoc ond ei groen *Ny chair o diobaith Dew. Ny chair gwlan rywioc ar glun gafr Ny chair y melus eb y chwerw Ny chair bwyd tayoc yn rrat Ny chair aual per ar pren sur Ny chaidw Kymbro oni gollo Ny chel grudd, cystúdd calon Ny chred eiddic, er a decaer Ny chwery cath dros ei blwrdd▪ Ny chill iar ei hirnos Ny chwyn ir iar vod i gwalch yn glaf▪ Ny chwyncier i daro ac ascwrn Ny chwsc gofalus, ac ef a gwsc galarus Ny aeth ryhir i goet Nyd a ret, a gaiff y budd Nyd a wyl dyn, aei pyrth Nyd adwna Dew, dim a bnaeth Nyd a gwayw yn-gronyn Nyd a cosp ar ynvyt Nyd a vn-trew na dau i angau Nyd a cynic Arglwydd ir llawr Nyd chware a voerchill Nyd chware, chware a than nac a dur nac a hayarn Nyd da ri o ddim Nyd digon eb weddill Nyd drwc wr, wrth ddrwc wraic Nyd drwc arglydd, namin drwg was Nyd diswrth nep dioc Nyd edrychir danneddmarch rrodd Nyd eglur, y drych yn y tywyllwch Nyd erchys bwit ond ei broui Nyd esmwyth ymgyflogi Nyd gwell dim no digon Nyd gwell gormodd na ryuychan Nyd hawdd chwythy tan a blawt yn geneu Nyd hawd blingo callestr Nyd hwyrach yn i varchnat, croen ir oen, na chroeni dauat Nyd iangwr nep ar Uerwyn Nyd kimeint Bleddyn aei drwst Nyd kinefin cath a chahistr Nyd cof can ir offeirat vot yn glochydd Nyt kytnn hun a'haint Nyd kyweithas eb vrawt Nyd cywaethoc ond aei cimero Nyd moel gwryn aros gwallt Nyd llafurus llaw gywraint Nyd llai gwerth mefyl na ffawd Nyd llai cyrch dyn i laith 〈◊〉 gyuarwys Nyd moesa wr morwyn a glyw llef ceilioc hi that Nyd mwy gwaith coc na chany Nyd myned, a ddel eilwaith Nyd oes nep eb i vai Nyd oes ar yffern ond eiffian i threfny Nyd oes o ddim ond val▪ i kymerer Nyd prophwyt neb yni▪ wlat ehun Nit rait i ddedwydd ondi eni Nit rait roi cloch wrth vursen Nit reit dangos direit i gwn Nyt rhydda nep i wasanaythy ehun Nyt twyll▪ twyllo twyllwr Nyt wrth i bic y mae pryny cyfffyloc Nyt y bore y may caumol dyddtec Nyt amwys, a wnel warth Nyt yn vndydd ydd adeilwyt Ruuein Nyt yn iach ond a vo marw Nyt estyn llaw nis rrybuch calon Ny ddaw drwc i vn, ni ddel da i arall Ny ddawr croesan pa gabyl Ny ddawr newynoc, pa ys Ny ddawr putain pa gnuch Ny ddiolch dyn ei borthi Ny ddyly drwc boly, namyn drwc Ny ddygymydd medd a chupydd Ny phell anrregir tlawt Ny phis boneddic ehun Ny hinaf eiddiged Ny hyna hawl er ei hoedi Ny las cennat erioed Ny ludd aniweirdeb ffawd Ny ludd parot ei gymryt Ny lwgr y da ar y llal Ny lwyddodd, ond a dramg wyddodd Ny lwydd gwenin i geilioc Ny roed gwlad i vut Ny thawdd dlet er ei haros Ny thyrr llestr er na bo llawn Ny thyr pen er doedit yn dec *Ny vynno Dew ny lwydd Ny vutra dwylaw er gwne uthy da idddo i hun Ny vynn drigwrach ddal i chwd Ny weleis lam rwydd i ewic Ny vin i sant mor caws Ny wna'r mor waeth na boddi Ny wne kyngor ei vam, gwnaed gyngor i lysfam Ny wyr hawdd vod yn hawdd, onid el hawdd yn anhawdd. Ny wyddir mwyniant i ffynon oni del yn hispydd Ny wyr i ci llawn, pa gyfarth y cy gwac Ny wyr, ny wyl Ny ddawr ir iar vot i gwalch yn glaf Ny wyr ir iar nesaf ir ceilioc No drwc ddyn, ys gwell ki da Noswyl iar gwae aeicar

OBydd cell i ci, mynych yd a iddi O byd o nep yn ol, bid y bawaf O bop trwm, trymaf henaint O chaiff ir afr bynet ir eccleis, hi a ir allar O chyrred vry, ny ddaw obry O did archolleb waed Odit or cant cydymaith Odit elw eb antur Odit da, diwrafun O down ni, ni a ddown O down er. xiiij. ni ddown er xv. Offeren pawp yd ei galon Os gwr mawr cawr, os gwr bycnan cor Oni hehir, ni vedir Oni chai genin, dwc vresych Oni byddi gryf, bydd gyrfwys O myni vod yn iyrchci, ti a neidy yn well O hoenyn i hoenyn, ydd a ir cephyl yn cwta O er yw isgell yr'alanas▪ Oed y dyn, ny chalyn y da▪ O lladd y cath lygoten, ar vrys hi hi ei hys i hun O vn wreichionen y cynne tan mawr O sul i sul, ydd a'r vorwyn yn wrach. O vlewyn i blewyn, ydd a'r pen yn voel Olymeit i lymeit i darvu'r cawl.

PAn dywysor dall ddall arall, y ddau a ddygwydd ir pwll Pan dywyso ir hyn deric i braidd ni bydd ir yscrubl Pand gwaeth y dring y gath o dori hi ewinedd? Pand rryued na thyf post aur trwy nen tuy ir enwir? Pan gaer mi hi, ni chair mi ha Pan roer it porchell, agor digwd Pan vo moeliri ar ben maluriat y bydd escud ascell gwipiat Pan vo'r boly'n llawn y myn ir escyrn' orffywys Pan vo tecaf y cware, tecaf vydd peidio Pawp a gnith gedor ynfyd Pawp aei chwedil cantho Pawp a chwenych anrydedd Pan el llatroni ymgyfymliw, i caiff kywiriait ei da Pen carw ar ysgy farnoc Pen kil ar vorau gwanwyn Pen punt, a llosgwrn dimeu Pensaer pop perchenoc Penrros pawp, lle ni s carer Perchi gwr er i vawet Petwn dewin, ny vwytawn vurgin Pilio wy cyn ei rostio Pop enwir, diuen wir ei blant *Pop diareb gwir Pop coel, celwydd Pop gwlat yn hi aruer Pop cyffelyp a ymgeis Pop peth yn ei amser Pop cadarn, gwan ei ddiwyedd Po wyaf o ddeueit, drutaf vydd y gwlan. Po ddyfnaf vo'r, mor diogelaf vydd ir llong Po hynaf vydd dyn, gwaythaf vydd i bwyll Po hynaf vo'r yd tebycaf vydd i vyd Po hynaf vo'r Kymro ynuytaf vyd Po kyfyngaf can ddyn, ehengaf can Ddew. Po mwyaf vo'r brys, mwyaf vydd y llestair Po mwyaf vo'r difrod, mwyaf vyd y goruod. Po mwyaf vo'r llanw, mwyaf vydd y trai Po tynnaf vo'r llinin, cyntaf i tyr Pwy bynac sydd eb wraic, i mae efeb ymryson Pyscota o vlaen y Rwyc.

RAc bod y sul e • siglaw Rait i segut beth yw wneuthur Rait yw cropian kyn kerddet Rait wrth ammwyll pwyll barot Rwng y ddwy stol ydd a'r din i lawr Ran ddrwc, ran o drayan Ran y gwas o cic ir iar Ranny ryng y boly ar cefn Ranny r gwadyn val y bo'r troed Rin tri-dyn, cannyn ei clyw Roi y carr o vlayn y march Rwydd pop peth ny bo dyrys Ry dynn, a ddyrr Ry lawn a gyll Ry vchel a syrth Ry gas, ry welir Ryw ei vap ys gyrchlamy Rythyr mamaeth Rodd ac adrodd a'rrod bachcen

SIeffre piaur troet, Sieffre piau r vwyall Somi Dew a manach marw Sonio am Awst wilieu Natalic Sicraf ywr hyn sicraf Swrth pop dioc.

TAbler i lyuau Tauern i chwedleu Tauot aur ym-pen dedwydd Tavlath vnllaw, cais ath ddwyllaw Tairg waith y dywait mursen, Bendith ddew yn tuy Tebic oedd corn bwch i carecl Tebic oedd cwd i gyfrwyf Tec pop dianaf Tec pop hardd Tec pop chwedyl ny bo gwrthwynep Tra vo'r yd yn tyfy, y bydd marw y march. Travo'r ci'n cachy, ydd a rysgyuarnoc ir coet Trech a gais nag a geidw Trech Dew na druc: obaith Treiglet maen hyt wastat Trist pop galarus Troi o poptuy ir berth Troi'r cath yn ir haul Tario val ir abbat am y coueint Toll vechan, a wna toll vawr Tw varch benthyc Tyst ywr chwedyl ir englyn

VMpryt ir iar yn ir yscupor Umpryd y ceilioc ar y twr gwenith Unllaw ar dan, canllaw ar wlan Unllawioc hydd mamaeth Unwaith ir aeth ir arglwyddes y nofio, a'r waith hono i boddes

WAeth waeth val map gafr Waeth-waeth vaensaer, well well brensaer Well well pop ffynnedic Wythnos y llwynoc.

YPendro wibwrn Y budd a ludd y lluddet Ychenait gwraich yn ol hi ywd. Ychenait at ddoeth Ychydic laeth, a'hynny yn enwyn Ychidic yn amyl, a wna llawer Y defnyn a dylly carec, nyd o gryfder ond o vynech syrthio. Y drwc a wneler yn y nant, a dy wynir yn-gwydd cant. Y dywethaf a orddiwedder, ar hwnnw y dialer. Y ydiw corn eb yscyarn Y vorwyn a ato hi phroui, hwyr daw ew phriodi. Y gwr yn ceisio ei casec, aei casec y dano. Y gwn a roed i gannwr, Nyd a ir gwn o duy'r gwr Y lle'rymgreingio'r march y gedy dy beth oei vlew. Ymguddio ar gefyn y cist Ym-pop daoni y may gobrwy Ym-pop drigioni y may pechat Ym-pop dewis y may cifingdwr Ym-pop kelfyddit y may ffalster Ym-pop rith i daw angau Ym-pop ryuel y may gofal Ym-pop pechat y may ffolder Ym-pop clwyf y may pericl Ym-pop dyn y may eneit Ym-pop eneit y may deall Ym-pop deall y may meddwl Ym-pop meddwl y may naill ai drwc ae da Y mut a ddwait y gwir Y march a vram, a ddwe y pwn Y march a wich, ys ef a ladd Y march a wyl yr yd, ac ny wyl y cae Ymryson a'r gof yn ei efail Ymryson a doeth, ti a vyddy ddo▪ ethach Ymryson a ffol, ti a vyddy folach Ynaill wenwyn a ladd y llal. Y nep a vo a march ar ei elw, a gaiff venffic march Y nep a vo marw er bygwth &c. Y nep ae ry vostio ehun, a baw y coroner Ynuyd a gabl i wrthban. Yn ceisio 'rblewyn glas, y boddes y casec Yn y croen y ganer y ci, y bydd marw Y car cywir, yn ir ing y gwelir Y ci a vynner ei ladd, a ddoedir e vod yn cynddeirioc Y ci a vynner ei grogi, a ddywedir e vot yn llady deueit Y cyu a el, a'orddir Y cyntafa'i clybu, dā i din y darfu Y cyntaf ei oc, cyntaf ei gryman Y cyntaf ir velin, maler yn gyntaf iddo. Y porchell a vo byw, byddet mau Yr'afr dduy a las Yr hai a laddodd ir hwch Yr hwch adau, a vwyty'r soet Yr oen yn dyscy ir ddauat bori Yr vn asgwrn ei tal Ys dir drwc, rac drwc arall Ys ef a ladd, a gyhudd Yscafnllwyth a gludd coet Yscasn y doeth, ysgafn ir aeth Ysglodun gwern ym-pen y gath Ys marw, a vo diobaith Ys gwell y llysc dau tewyn nac vn. Ys dir nithio, ni bo pur Ys drwc a dec ewin a'r ny phortho vn gyluin Yspys y dengys pop dyn O ba'radd i bo i wreiddyn.

Teruyn.

Trioedd ynys Brytain Tri hael ynys Brytain. NUdd hael'ap Senylt Mordaf hael'ap Ser nan Rydderch hael 'ap Tudwal Tudclyd Tri gvvyndëyrn ynys Brytain. Ywain'ap Urien Run'ap Maelgwn Ruvawn Bevyr'ap Dewrarth wledic. Tri deifiniavvc. y. B. Gwalchmai'ap Gwyar Llachen'ap Arthur Riwallawn wallt banhadlen Tri phost cad. y. B. Dunod'ap Pabo post Prydain Gwallawc ap Lliennawc Kynuelyn Drwscwl Tri tharvv Kadne y. B. Kynvawr Catgadne'ap Kynwyd Kynwydion, Gwenddolau'ap Keidiaw, Urien ap Kynvarch Tri tharvv vnben ynys Brytain. Elmwy'ap Cadegyr, Cynhaual'ap Argad, Auaon'ap Taliesin. Tri lleddf vnben ynys Brytain. Llywarch hen 'ap Elidir Lydanwyn, Maddian'ap Llyr llediaith, Gwgon Gwron'ap Predur 'ap Eliuer gosgordd vawr. Tri vnben llys Arthur. Gowrowy'ap Echel vordwytwll Cadreith'ap Porthor gadw, A Flenddur Flam Tri vnben deivvyra' Brynaich. Call 'ap Disgyfdawd, Ysgwnell'ap Dysgyfdawd Dissedell ap Disgyfdawd. Tri gvvavvdruy beirdd ynys P. B. Cristvardd, bardd Urien, Dygynnelw, bardd Y wain'ap Urien, Auan Uerdeic bardd Kadwallon 'ap Caduan. Tri chad varchavvc ynys. P. B. Caradawc Ureichfras Menwaed o Arllechwedd Llyr Lluyddawc Tri thaleithioc cad ynys Brytain. Trystan▪ap Tallwc Hueil'ap Caw Cei ap Cenyr vawrchawc. Ac vn oedd daleithioc arnunt wy ill tri, a'Bedrawc oed hunw. Tri lledrithiavvc ynys Brytain. Coll'ap Collvrewy Menw'ap Teirgwaedd Drych ail Kebddar Tair prif hud ynys Brytain. Hud Math'ap Mathonwy, Hud Uther Pendragon, A'hud Gwythelin Gorr Tri divveir deuluy ynys Brytain. Teulu Cydwallan'ap Cadvan a vuant saith blynedd gyd ac ef yn I werddon, ac yn hyny o yspeid ni ofynason ddim iddaw rha gorvod arnaddunt ei adaw. Yr ail oedd teuluy Gawran ap Aeddan, a aethant ir mor dros ei harglwydd. Artrydyd, teuluy Gwenddoleu ap Keidiaw yn Arderydd a gyn heliasant y vrwydyr bythefnos a' mis wedy llad ei hargluydd: Sef oedd rhifedi teulu pop vn or gwyr hyny, Uncan wr ar hugain. Tri annivvair deulu ynys Brytain. Teulu Gronwy Pebyr o Bowys a'omeddasant ei harglwydd o erbynieit y gwenwywaew i gan Lllen llaw gyffesyn llech'ronwy ymblaen Kynvaeth. Yr ail, Teuluy Gwrgi a'Phredur a adawsanc eu harglwydd ynghaer Gren ac oedd yn ymladd yddunt dranoeth ac Adda glinvawr ac yna y llas yll dau. A'r trydydd, Teulu y Llan Uyrgan, a ymchwelasant y wrthaw o hyd nos ai ollwng ai weison yr gamlan, ac ynos y llas. Tri Rhoddedic varch ynys Brytain. Meinlas, march Caswallan' ap Beli. Melyngan Mangre, march Llen llaw gyffes Lluagor, march Karadawc Ureichvras Tri phrif eddestyr ynys Britain. Du hir tynnedic, march Kynan Garwyn. Arwyddawc breichir, march Kyoret eil Kynan. Ruddvreon tuthwleid, march Gilbert Tair cad gyffro. Tri avvreinvarch ynys B. Cannalawc, march Ywayn'ap Urien Canawthir, march Cadwallon 'ap Cadvan. Buches lom, march Gwgon Gledddyfrudd. Tri gordderchvarch. Y. B. Ferlas, march Daldaff eil Kwvincof. Ruddvrych, march Rahawt eil Morgant. Gwelwgan gohoiwgam, march Morvran ail Tegit. Tri gohoivv eddestyr ynys B. Llwyd, march Alfer 'ap▪ Maelgwn. Gwineu gwddwhir, march Syr Cei. Cethin carnawlaw, march Iddō 'ap Eynyr Gwent Tri thom-eddestir ynys B. Du, march Brwyn 'ap Kynadaf Aruwl velyn, march Pascen ap Urien Ruddlwyd, march Rydderch hael Tri meirch addugant tri marchlvvyth. Du y moroedd, march Elidir Mwynvawr, a dduc arno saithnyn a'haner o Benllech yn y Gogiedd hyd ymhenllech ym Mon: 's ef oeddyn, Elidir Mwynvawr, ac Eurgain ei wraic merch Uaelgwn Gwynedd, a' Gwyn da gywed. Gwyn Dareiniad a' Mynach Namon ei gyngor wr 'a Prhydelaw menestyr y walloyad ac Arianvagyl y was a' Gelbeinevin y goc a nouies ai ddwylaw ac bedren y march, a hwnw vn haner y dyn. Yr ail marchlwyth, Corman march meibion Oliuer, a adduc Gwrgi a'Phredur a'Dunawd wr a Chynvelyn Drwsgwl i edrych ar rygydorth Gwenddoleu Arderydd. Y tryddyd marchlwyth, Heith march meibion Gwerthmwl wledic, a dduc Gweir'a Gleis ac Arthauad yn erbyn allt vaeilwr yn-Ghredigion yn dial ei tad. Tri phrif ychen ynys Britain. Mel yn gwaynhwyn Ych Gwylwlwyd A'r ych brych. Tair prif vvvuch▪ ynys Brytain. Brech, buwch Uaelgwn Gwynedd Tomlwyd, buwch meibiō Oliuer Gosgordd vawr Cornillo, buwch Llawvrodedd, varchoc. Tri glevv vnben ynys B. Gr. a' Chai 'a Henben, meibion Gleisiar or Gogledd, o Haiarnwedd ei mam. Eicyneddfae oedd nad eynt or gad ond er elore. Tri glevvuryd y. B. Greidiol Glewvryd Trystan ap Tallwch Gwgon Gwron. Tri phorthor perllan Vangor. Gwgon Gleddydd-rudd Madoc ap Run y kynnedvau A' Gwgon Gyndrwyn Tri eraill o barth Lloecr. Hastyl Drahawg Gwentym Herwm Gwymor. Tri aur gelain ynys. B. Madoc 'ap Brwyn, Cyngain Pelliawc, Aron ap Gwyddno Befyr. Tri hualoc deulu ynys Britain. Teulu Caswallon a roesant hualeu ei meirch ar ei traed i ymladd a Serigi wyddel ynheric y Gwydd yl yin-Mon. Teulu Riwallon 'ap Urien yn ymladd a'r Sason. Teulu Beleu o Lyn, a gyru y Saeson ac Edwin ymryn Edwin yn Ros. Tri auphu alavyc ynys Britain. Riwallon Wallt banhadlen, Run 'ap Maelgwn, Cadwaladr Uendigaid, Sef y gelwit hwy velly, am na chad meirch digon vchel vddynt, rhac ei hyd aei maint namyn rhoi hualau ar ei traed dros bedrenau y meirch 'a dwy badell aur dan ei glinau bob vno honyn. Tri thaer ellyll ynys Britain. Ellyll Gwidw, Ellyll Llyr Merini, Ellyll Grith mul Wledic. Tri gvvydd ellyll ynys Britain. Ellyll Bamawc, Ellyll Edynyffedawc Drythyll, Ellyll Melu Tri trvvyddedavvc llys Arthur. Llywarch hen, Llwmhunic 'ap Mauon, Heledd verch Gyndrwyn Tri divvair ynys Britain. Arddun, gwraic Gatrod 'ap Gwrolwyn. Evilia, gwraic wydyr drwn Emythryd, gwraic Uabon a▪ Dewyngen. Tri gvvaevvrudd ynys Britain. Dygynnelw vardd Ywain Ac Auan vardd Selau ap Kynan Avan wledic vardd Cadwallon 'ap Cadvan. Tri eddestyr ynys Britain. Gwinau gwddw-hir, march Cai Hir Gregar, march Edwin Ellwyd, march Alser ap Maelgwyn, Tri vn pen cer •• ynys Britain. Prydy, Cany telyn, Cyfrwyddyt, Tri phech a gynail hir ddrigioni ar ddyn. Dryc anian, Glothineb, A' Lladrata Tri phetha gynnail hir ddireidi ar ddyn. Llynna Puteinia Ac ymladd. Tair bēdith ny ad ddim nevvyn nanoeth. Bendith ei Beriglor Bendith ei Arglwydd persenol Bendith Cerddor o lin gerdd. Tair bendith gvvell no hyny. Bendith ei dad Bendith ei vam a Bendith advidic da. Tri ffyniant gvvr.